Poinsecja, znana również jako gwiazda betlejemska, to jedna z najpopularniejszych roślin doniczkowych wykorzystywanych do dekoracji domów w okresie Świąt Bożego Narodzenia. Kiedy jej intensywne kolory zaczynają blednąć, często trafia do kosza, podczas gdy przy odpowiedniej pielęgnacji może rosnąć przez kolejne lata i ponownie wytwarzać barwne przylistki.
Poinsecja, czyli gwiazda betlejemska. Czym charakteryzuje się ta roślina?
Poinsecje wyróżniają się kolorowymi przylistkami, które swoim wyglądem przypominają płatki kwiatów i mogą przybierać różne odcienie czerwieni, różu, bordo, łososiowego i kremowego. Rośliny te występują w wielu rozmiarach, a największe, wielopędowe egzemplarze osiągają około 60 cm średnicy, podczas gdy miniaturowe odmiany z pojedynczym pędem mogą mieć zaledwie 10 cm wysokości.
Ze względu na stosunkowo niską cenę poinsecje często traktowane są podobnie jak bukiety kwiatów – kupuje się je przed Bożym Narodzeniem, a po Nowym Roku wyrzuca. Nie jest to jednak konieczne, ponieważ gwiazda betlejemska może być uprawiana przez wiele sezonów, a latem stanowić atrakcyjną, zieloną i krzewiastą roślinę doniczkową.
Warto jednak pamiętać, że po uszkodzeniu liścia lub łodygi poinsecja wydziela mleczny sok, który może powodować podrażnienia skóry, dlatego podczas wykonywania zabiegów pielęgnacyjnych należy więc zachować ostrożność.
Jak wybrać poinsecję do domu? Zwróć uwagę na kolor i wielkość
Przy wyborze gwiazdy betlejemskiej najważniejsze są dwa aspekty: Kolor przylistków oraz rozmiar rośliny. Każda zdrowa poinsecja, niezależnie od odmiany, może być stosunkowo łatwa w dalszej uprawie.
Kolor poinsecji
Najbardziej tradycyjne są poinsecje czerwone, ale w sprzedaży dostępne są również rośliny o przylistkach kremowych, łososiowych, różowych, a nawet prążkowanych. Gwiazdy betlejemskie często wręczane są także jako świąteczny prezent, dlatego w takim przypadku warto dopasować ich kolorystykę do wystroju wnętrza osoby obdarowywanej.
Wielkość rośliny
Rozmiary poinsecji mogą znacznie się różnić, co znajduje odzwierciedlenie również w ich cenach. Okazała roślina o wysokości 40–60 cm może stanowić wyrazistą dekorację średniej wielkości salonu, a kilka miniaturowych poinsecji o wysokości 10–15 cm ustawionych obok siebie tworzy interesującą alternatywę dla jednego dużego egzemplarza.
Na co zwrócić uwagę podczas kupowania gwiazdy betlejemskiej?
Poinsecje pojawiają się w sprzedaży przede wszystkim od listopada do Bożego Narodzenia. Najważniejsze jest wybranie zdrowej rośliny, która nie więdnie i nie gubi liści ani kolorowych przylistków. Gwiazda betlejemska potrzebuje temperatury wynoszącej co najmniej 13–16°C, a przebywanie w chłodniejszym otoczeniu może wywołać szok fizjologiczny, którego następstwem jest opadanie liści i przylistków. W związku z tym szczególnie ostrożnie należy podchodzić do poinsecji ustawionych przy wejściach do sklepów, na chłodnych chodnikach lub w miejscach narażonych na przeciągi.
Istotny jest również sposób transportowania rośliny. Przed wyjściem ze sklepu warto poprosić o jej dokładne owinięcie lub umieszczenie w torbie chroniącej przed zimnym powietrzem, a następnie należy możliwie szybko przenieść poinsecję do samochodu, a następnie do ogrzewanego pomieszczenia.
Najbezpieczniej kupować gwiazdy betlejemskie podczas łagodniejszych dni, unikając silnych mrozów. Jeżeli po przyniesieniu do domu roślina zaczyna więdnąć i stopniowo traci liście (często jako skutek wcześniejszego przechowywania w zbyt niskiej temperaturze), jej stan może nadal się pogarszać pomimo prawidłowej pielęgnacji.
Gdzie postawić poinsecję? Odpowiednie stanowisko ma duże znaczenie
Gwiazda betlejemska najlepiej rozwija się w jasnym miejscu, ale nie powinna być narażona na bezpośrednie działanie promieni słonecznych. Potrzebuje również ochrony przed przeciągami oraz temperatury nie niższej niż 13–16°C, dlatego dobrym stanowiskiem może być stół w salonie, ustawiony w niewielkiej odległości od okna. Należy natomiast unikać parapetów, szczególnie jeśli znajdują się nad grzejnikami. Nieodpowiednie będą także miejsca narażone na przeciągi oraz nieogrzewane pomieszczenia, w tym werandy.
Czy poinsecję trzeba przesadzać po zakupie?
W okresie świątecznym przesadzanie gwiazdy betlejemskiej zazwyczaj nie jest konieczne, a roślina może pozostać w doniczce, w której została kupiona. Jeśli jednak kilka poinsecji ma zostać umieszczonych we wspólnej, większej misie lub pojemniku, warto zastosować uniwersalne podłoże beztorfowe. Trzeba przy tym zadbać o możliwość swobodnego odpływu nadmiaru wody, ponieważ zalegająca wilgoć może negatywnie wpływać na kondycję roślin.
Jak podlewać gwiazdę betlejemską, aby nie straciła liści?
Poinsecja nie wymaga intensywnego podlewania, dlatego podłoże powinno być nawadniane oszczędnie. Najlepiej podlewać gwiazdę betlejemską dopiero wtedy, gdy wierzchnia warstwa ziemi zaczyna przesychać. Wyższa wilgotność powietrza sprzyja również dłuższemu utrzymywaniu się dekoracyjnych przylistków, dlatego w miarę możliwości rośliny można codziennie delikatnie zraszać.
Jeżeli poinsecja została kupiona jako zdrowy, dobrze rozwinięty egzemplarz, regularne i umiarkowane podlewanie jest zazwyczaj jedynym zabiegiem potrzebnym w okresie świątecznym.
Co zrobić z poinsecją po świętach, aby zakwitła w kolejnym roku?
Chociaż gwiazdy betlejemskie są stosunkowo niedrogie, nie trzeba kupować nowych egzemplarzy każdego roku, a przy właściwej pielęgnacji roślina może ponownie wytworzyć kolorowe przylistki. Najważniejsze jest zapewnienie jej odpowiednich warunków w kolejnych miesiącach, a zwłaszcza jesienią. Poinsecja reaguje bowiem na skracający się dzień, który pobudza proces wybarwiania przylistków.
Aby ponownie uzyskać dekoracyjną roślinę na Boże Narodzenie, należy przestrzegać kilku zasad:
- Kwiecień: Należy mocno przyciąć poinsecję, skracając pędy do około 10 cm wysokości. Następnie należy utrzymywać temperaturę w okolicach 13°C.
- Początek maja: Należy przesadzić roślinę do nowego podłoża, wykorzystując mieszankę trzech części beztorfowego podłoża John Innes nr 3 oraz jednej części żwiru.
- Lato: Należy zapewnić gwieździe betlejemskiej jasne, chłodne stanowisko. Optymalna temperatura w tym okresie wynosi 15–18°C.
- Koniec września: Należy rozpocząć kontrolowanie długości dnia, aby pobudzić roślinę do ponownego wybarwiania przylistków.
Poinsecje potrzebują przeciętnie od 8 do 10 tygodni krótkiego dnia, aby rozpocząć proces wybarwiania. W naturalnych warunkach odpowiednio krótkie dni występują w grudniu i styczniu, dlatego chcąc uzyskać kolorowe przylistki już na Boże Narodzenie, należy rozpocząć ten proces wcześniej.
Od końca września warto ograniczać dostęp światła do mniej niż 12 godzin dziennie. Można to osiągnąć, przykrywając roślinę po upływie odpowiedniego czasu lub przenosząc ją do całkowicie ciemnego pomieszczenia. Ważne, aby w okresie ciemności poinsecja nie była oświetlana sztucznym światłem, na przykład po zapaleniu lampy w pokoju.
Dla prawidłowego wybarwiania przylistków konieczne jest także utrzymywanie stabilnej temperatury wynoszącej około 18°C. Trzeba pamiętać, że poinsecje dostępne w sklepach często poddawane są działaniu preparatów ograniczających wzrost, dzięki czemu zachowują zwarty pokrój. Rośliny uprawiane przez kolejne lata w domu mogą natomiast stać się wyższe i powrócić do swojego naturalnego sposobu wzrostu.
Źródło: https://www.rhs.org.uk/plants/euphorbia/poinsettia/growing-guide