Nawilżacze powietrza są często wykorzystywane w domach, szczególnie w sezonie grzewczym w celu ograniczenia dolegliwości związanych z przesuszeniem nosa, gardła, ust i skóry. Zwiększenie wilgotności powietrza może również zmniejszyć elektryzowanie się przedmiotów, odklejanie tapet czy powstawanie pęknięć w farbach i meblach. Trzeba jednak pamiętać, że nadmierna wilgotność sprzyja rozwojowi pleśni i roztoczy kurzu domowego, które mogą wywoływać reakcje alergiczne.
Badania wykazały, że niektóre nawilżacze, zwłaszcza ultradźwiękowe i wirnikowe, mogą uwalniać do powietrza nie tylko wodę, ale również mikroorganizmy oraz minerały znajdujące się w zbiorniku, dlatego tak istotne jest ich regularne czyszczenie i prawidłowa konserwacja.
W zbiornikach, w których przez dłuższy czas zalega woda, mogą rozwijać się bakterie i pleśnie, a wdychanie mgiełki zawierającej takie zanieczyszczenia wiąże się z ryzykiem wystąpienia określonych rodzajów zapalenia płuc. Ograniczeniu tego zagrożenia sprzyja regularna wymiana wody, utrzymywanie urządzenia w czystości oraz stosowanie wody o niewielkiej zawartości minerałów. Na zanieczyszczenia obecne w powietrzu szczególnie wrażliwe mogą być dzieci, osoby starsze, a także osoby cierpiące na choroby płuc i alergie układu oddechowego, a przestrzeganie zasad użytkowania nawilżacza pozwala ograniczyć ilość mikroorganizmów i minerałów przedostających się do otoczenia.
Rodzaje nawilżaczy powietrza. Które mogą uwalniać zanieczyszczenia?
Nawilżacze powietrza różnią się konstrukcją, sposobem działania oraz wielkością. Modele konsolowe to urządzenia umieszczone w obudowach przystosowanych do ustawienia na podłodze, podczas gdy nawilżacze przenośne są mniejsze i można je łatwo przemieszczać między pomieszczeniami. Z kolei urządzenia centralne stanowią część instalacji ogrzewania lub klimatyzacji i odpowiadają za nawilżanie powietrza w całym budynku.
Pod względem sposobu wytwarzania wilgoci wyróżnia się kilka rodzajów nawilżaczy:
- Nawilżacze ultradźwiękowe, które wytwarzają chłodną mgiełkę za pomocą drgań ultradźwiękowych. Badania wskazują, że urządzenia tego typu mogą skutecznie rozpraszać w powietrzu zarówno minerały, jak i mikroorganizmy obecne w wodzie.
- Nawilżacze wirnikowe wykorzystują szybko obracający się dysk, który rozbija wodę na drobne kropelki, tworząc chłodną mgiełkę. Podobnie jak modele ultradźwiękowe mogą uwalniać do otoczenia zanieczyszczenia znajdujące się w zbiorniku.
Dwa pozostałe rodzaje urządzeń również mogą stwarzać warunki sprzyjające rozwojowi mikroorganizmów, szczególnie gdy są wyposażone w zbiorniki ze stojącą wodą. Zazwyczaj jednak uwalniają do powietrza znacznie mniej takich zanieczyszczeń lub nie rozpraszają ich wcale.
Nawilżacze ewaporacyjne wykorzystują wentylator, który przepuszcza powietrze przez wilgotny materiał chłonny, na przykład filtr, wkład lub knot. W ten sposób wilgoć przedostaje się do otoczenia w postaci niewidocznej pary wodnej.
Nawilżacze parowe podgrzewają wodę za pomocą grzałki elektrycznej lub elektrod, doprowadzając do wytworzenia pary. W urządzeniach określanych jako nawilżacze z ciepłą mgiełką para jest częściowo schładzana przed wydostaniem się na zewnątrz.
Nawilżacze ewaporacyjne i parowe zasadniczo nie powodują rozpraszania znacznych ilości minerałów w powietrzu.
Jak prawidłowo korzystać z nawilżacza powietrza?
Nawilżacz powinien być używany wtedy, gdy rzeczywiście zachodzi potrzeba zwiększenia wilgotności powietrza. Równie ważne jest odpowiednie ustawienie urządzenia i jego systematyczne czyszczenie.
W przypadku urządzeń przenośnych zaleca się codzienne opróżnianie zbiornika, osuszanie jego powierzchni oraz nalewanie świeżej wody. Takie postępowanie pomaga ograniczyć rozwój drobnoustrojów, a przed rozpoczęciem tych czynności należy odłączyć nawilżacz od zasilania.
W nawilżaczach stacjonarnych częstotliwość wymiany wody powinna być zgodna z instrukcją producenta i nie należy dopuszczać do jej długotrwałego zalegania w zbiorniku. Istotne znaczenie ma również jakość stosowanej wody, ponieważ woda zawierająca niewielkie ilości minerałów ogranicza powstawanie kamienia i zmniejsza ilość substancji mineralnych, które mogą przedostawać się do powietrza podczas pracy urządzenia.
Jak często i czym czyścić nawilżacz powietrza?
Przenośne nawilżacze powietrza powinny być dokładnie czyszczone co trzy dni. Najpierw należy opróżnić zbiornik, a następnie usunąć zabrudzenia za pomocą szczotki lub odpowiedniej szczoteczki, a szczególną uwagę trzeba zwrócić na kamień, osady i naloty pojawiające się na ściankach zbiornika oraz pozostałych powierzchniach mających kontakt z wodą.
Po zakończeniu czyszczenia wszystkie powierzchnie należy wytrzeć do sucha, a przed rozpoczęciem prac urządzenie musi zostać odłączone od gniazdka elektrycznego.
W kwestii stosowania preparatów czyszczących i dezynfekujących należy kierować się wskazówkami producenta. Jeżeli nie podano szczegółowych zaleceń, do czyszczenia powierzchni mających kontakt z wodą można zastosować 3-procentowy roztwór nadtlenku wodoru. Po użyciu środka czyszczącego lub dezynfekującego zbiornik trzeba bardzo dokładnie wypłukać, kilkakrotnie wymieniając wodę, co pozwoli ograniczyć ryzyko przedostawania się pozostałości substancji chemicznych do powietrza podczas kolejnego uruchomienia urządzenia.
W przypadku nawilżaczy konsolowych i centralnych należy przestrzegać instrukcji dotyczących ich konserwacji, a jeśli urządzenie ma zbiornik na wodę, trzeba zadbać o jego czystość i unikać pozostawiania w nim stojącej wody przez dłuższy czas.
Jaka wilgotność powietrza w domu jest bezpieczna?
Podczas korzystania z nawilżacza należy kontrolować poziom wilgotności względnej w pomieszczeniu, która nie powinnna przekraczać 50%, ponieważ nadmiar wilgoci może sprzyjać rozwojowi pleśni, roztoczy i innych organizmów biologicznych. Do pomiaru wilgotności służy higrometr, a niektóre nawilżacze mają również wbudowany higrostat, który umożliwia ustawienie pożądanego poziomu wilgotności.
Sygnałem ostrzegawczym może być skraplanie się wody na oknach, ścianach lub obrazach, a w takiej sytuacji warto przestawić urządzenie, zmniejszyć ustawienie higrostatu albo ograniczyć czas jego pracy. Nie należy również dopuszczać do zawilgocenia powierzchni znajdujących się bezpośrednio wokół nawilżacza, a jeżeli otoczenie staje się wilgotne, trzeba zmniejszyć intensywność nawilżania. Szczególnej uwagi wymagają materiały chłonne, takie jak dywany, zasłony i obrusy, które nie powinny pozostawać wilgotne wskutek działania nawilżacza.
Bezpieczeństwo użytkowania i przechowywania nawilżacza
Nawilżacze parowe należy ustawiać poza zasięgiem dzieci, ponieważ gorąca para i wrząca woda znajdująca się wewnątrz urządzenia mogą spowodować oparzenia. Podczas użytkowania trzeba również przestrzegać wskazówek producenta dotyczących konserwacji oraz wymiany filtrów, wkładów i pozostałych elementów eksploatacyjnych
Po zakończeniu sezonu grzewczego lub przed dłuższą przerwą w użytkowaniu nawilżacz powinien zostać dokładnie wyczyszczony. Wszystkie jego części muszą być suche przed odłożeniem do przechowywania, a zużyte filtry, kasety i wkłady demineralizujące należy wyrzucić. Urządzenie powinno być przechowywane w suchym miejscu, a przed ponownym uruchomieniem trzeba jeszcze raz je wyczyścić i usunąć kurz zgromadzony na obudowie.
Jeżeli podczas korzystania z nawilżacza pojawią się dolegliwości ze strony układu oddechowego, które mogą mieć związek z jego działaniem, należy zaprzestać użytkowania urządzenia i skonsultować się z lekarzem. Dotyczy to również sytuacji, gdy nawilżacz był regularnie czyszczony i konserwowany.
Czy do nawilżacza ultradźwiękowego można wlewać wodę z kranu?
Badania potwierdzają, że nawilżacze ultradźwiękowe i wirnikowe mogą bardzo skutecznie rozpraszać minerały zawarte w wodzie wodociągowej. Jednym z widocznych efektów tego zjawiska jest biały pył, który osadza się na meblach i innych powierzchniach podczas pracy urządzenia. Minerały obecne w wodzie kranowej sprzyjają również powstawaniu twardych osadów, czyli kamienia, a jego nagromadzenie może stanowić środowisko sprzyjające rozwojowi mikroorganizmów.
Jednym z zalecanych rozwiązań jest stosowanie wody destylowanej i chociaż może ona nadal zawierać śladowe ilości minerałów, zazwyczaj jest ich znacznie mniej niż w wodzie kranowej. Destylacja stanowi bardzo skuteczną metodę usuwania składników mineralnych z wody.
Innymi metodami demineralizacji są dejonizacja i odwrócona osmoza, a oba procesy pozwalają usunąć większość minerałów, choć generalnie są uznawane za mniej skuteczne niż destylacja. Woda uzyskiwana tymi metodami może więc zawierać większe ilości pozostałych substancji mineralnych. Warto zwrócić uwagę na oznaczenia umieszczane na opakowaniach, ponieważ woda opisana jako oczyszczona może być uzyskiwana za pomocą destylacji, dejonizacji, odwróconej osmozy lub innych podobnych metod.
Czy wkłady demineralizujące do nawilżacza są skuteczne?
Niektóre nawilżacze są wyposażone w specjalne wkłady, kasety lub filtry demineralizujące. Jeżeli producent przewiduje możliwość ich stosowania, warto rozważyć takie rozwiązanie, ale należy pamiętać iż skuteczność usuwania minerałów może znacznie różnić się w zależności od zastosowanego elementu
Praktyczną wskazówką może być pojawianie się białego pyłu na powierzchniach w pomieszczeniu, a jego obecność może świadczyć o tym, że stosowany wkład lub filtr nie usuwa minerałów w wystarczającym stopniu. W miejscach, w których woda wodociągowa charakteryzuje się wysoką zawartością minerałów, korzystanie z wody destylowanej może okazać się bardziej opłacalne niż regularne kupowanie wkładów, kaset lub filtrów demineralizujących.
Źródło: https://www.epa.gov/indoor-air-quality-iaq/use-and-care-home-humidifiers