Home Zdrowie Wigilia i Boże Narodzenie alergika

Wigilia i Boże Narodzenie alergika

Christmas fish. Roasted cod pieces, served in vegetable sauce.

Alergie potrafią naprawdę uprzykrzać życie. Sprawiają, że dosłownie na każdym kroku trzeba się pilnować, by nie zetknąć się z przedmiotami czy składnikami, które mogą wywoływać nie tylko nieprzyjemne objawy w postaci kichania lub reakcji skórnych, ale też – w niektórych przypadkach – wstrząs anafilaktyczny, będący stanem bezpośredniego zagrożenia życia. Podobnie jak dla alergików wrażliwych na pyłki najtrudniejszym momentem w roku jest wiosna, tak dla tych, którzy zmagają się z alergiami pokarmowymi, ogromnym wyzwaniem okazują się święta Bożego Narodzenia. Których potraw należy unikać i czy można wyeliminować z nich najpopularniejsze alergeny?

Tradycyjne potrawy świąteczne a najpopularniejsze alergeny

Temat alergenów jest oczywiście niezwykle rozległy – w dzisiejszej rzeczywistości można mieć alergię na niemal wszystko. Wymienienie wszystkich alergenów wraz z wyszczególnieniem, w których przepisach na Boże Narodzenie mogą się pojawić, byłoby niemożliwe. Wybraliśmy więc kilka tych najbardziej powszechnych, stanowiących problem milionów Polaków, i zbadaliśmy, które z tradycyjnych potraw mogą je zawierać:

  • laktoza – śledzie w śmietanie, sosy śmietanowe, sałatki ze śmietaną i majonezem, czekolada mleczna, większość wypieków, gotowe panierki do ryb, kutia;
  • ryby – wszystkie dania rybne;
  • gluten – uszka, pierogi, krokiety, paszteciki, kutia, kluski z makiem, wszystkie świąteczne wypieki;
  • miód – kutia, piernik i inne wypieki z miodem, kluski z makiem;
  • jajka – krokiety, paszteciki, uszka i pierogi (jeśli twój przepis na ciasto zawiera jaja), majonez, sałatki takie jak sałatka jarzynowa, wypieki, kluski z makiem (ze względu na makaron), panierki do ryb, niektóre gotowe słodycze;
  • seler – barszcz, sałatka jarzynowa i inne sałatki, ryba po grecku;
  • orzechy – kutia, ciasta z orzechami, czekolada i inne słodycze, gotowe sosy do sałatek.

Czym można zastąpić składniki niebezpieczne dla alergika?

Bardzo często – jeśli np. konkretny alergen jest jednym ze składników sałatki – najlepszym rozwiązaniem okazuje się przygotowanie podobnej potrawy, która nie będzie go zawierała, lub (jeśli to możliwe) po prostu pominięcie niebezpiecznego składnika. Nie zawsze jednak da się to zrobić – ale nie oznacza to, że trzeba zrezygnować z tradycyjnych smaków świąt. Wiele ze składników, które wymieniliśmy powyżej, ma bowiem proste zamienniki.

W substytutach wszystkich produktów pochodzenia zwierzęcego (w naszym przypadku będą to jaja, produkty zawierające laktozę oraz ryby) specjalizują się weganie. W wegańskich wariantach wypieków świątecznych jaja zastępuje się najczęściej mąką ziemniaczaną wymieszaną z wodą lub bananem, a mleko – mlekiem pochodzenia roślinnego. Efekt? Często nie do odróżnienia od wersji tradycyjnej – sprawdź np. wegański piernik ze śliwką lub sernik świąteczny. Hitem wśród wegan okazuje się także seleryba, a więc ryba z selera, doskonała również dla uczulonych na ryby (niestety nieodpowiednia dla uczulonych na seler).

Jeśli chodzi o uczulenie na gluten, konieczna jest zamiana mąki pszennej w tradycyjnych przepisach na inne, bezglutenowe rodzaje mąki. Najczęściej wykorzystuje się mąkę ryżową i kukurydzianą lub połączenie mąki ziemniaczanej z kaszą jaglaną. Świetny przepis na uszka do barszczu bez glutenu znajdziesz tutaj: https://www.kamis.pl/przepisy/dania-bezmiesne/uszka-bezglutenowe-do-barszczu (to samo ciasto możesz wykorzystać też do pierogów wigilijnych). W przypadku uczulenia na miód można spróbować zamienić go na miód sztuczny, choć nie ma on żadnych wartości odżywczych oprócz kalorii. Jeśli natomiast jesteś uczulony na orzechy i seler, powinieneś po prostu starać się unikać ich w potrawach, które spożywasz.

Poza świątecznym stołem – na co uważać?

Często zdarza się, że alergie pokarmowe dokuczają nam równolegle z innymi uczuleniami. W przygotowującym się do świąt domu różnego rodzaju alergeny kryją się na każdym kroku, więc jeśli ty lub twoje dziecko macie problem z alergią, musicie mieć się na baczności. Zachowajcie ostrożność w trakcie świątecznych porządków, bo kurz, który unosi się do góry, może was podrażniać. Potencjalnymi alergenami mogą też być dekoracje wprowadzające do domu świąteczny nastrój, jak zapachowe świeczki, baloniki czy też sama choinka (tak świeża, jak i sztuczna, jeśli nie zostanie dokładnie odkurzona). Warto więc zachować ostrożność, by te święta były dla was zdrowe i spokojne!

Przepisy na Boże Narodzenie dla alergików mogą być tak samo dobre jak tradycyjne.