Home Kariera i rozwój Kod do świata biznesu

Kod do świata biznesu

kod

Na pierwszy rzut oka QR Code jest prawie jak ósmy cud świata: uniwersalny, można go wykorzystać w każdym schemacie płatności, prosty w użyciu. Jednak gdy zastosujemy go w praktyce biznesowej, sprawy się nieco komplikują. W końcu ubiegłego roku pojawiły się głosy, że „zakupy przyszłości” zdominują transakcje, jakie można przeprowadzać korzystając z rozwiązań bazujących na kodach QR.

QR Code (Quick Response) jest dwuwymiarową graficzną matrycą wynalezioną przez Japończyków w 1994 r., a od 2000 r. jest też standardem ISO. Oczywiście oprócz informacji o wersji kodu, formacie i innych danych potrzebnych do działania QR, kod zawiera inne informacje, właśnie te, które stanowią o jego możliwości biznesowego wykorzystania. Warto tu od razu wspomnieć, że QR kod w swoim rozszerzonym modelu pozwala zakodować nawet 7089 znaków numerycznych (do 4296 znaków alfanumerycznych), a w zależności od zastosowanego mechanizmu korekcji błędów umożliwia odzyskanie nawet ok. 30 proc. uszkodzonych danych. Niestety, w tej najbezpieczniejszej wersji można zapisać jedynie około połowy znaków, jakie mieszczą się w wersji podstawowej (w której odzyskuje się ok. 7 proc. uszkodzonych danych).

Chwyt marketingowy

W warszawskiej Galerii Mokotów działał pierwszy bezobsługowy sklep interaktywny stworzony we współpracy firm MasterCard i Showroom.pl. Chodziło o pokazanie jak łatwe, szybkie i bezpieczne mogą być zakupy z usługą MasterPass. Wszystkie transakcje były przeprowadzane przez Centrum Rozliczeń Elektronicznych Polskie ePłatności, która jest jedną z najszybciej rozwijających się firm z obszaru usług płatniczych w Polsce. Wystarczyło smartfonem lub tabletem zeskanować odpowiedni kod QR i dokonać szybkiej, bezpiecznej płatności za pomocą usługi MasterPass. Rozwiązanie umożliwia klientom przechowywanie w bezpiecznym repozytorium danych kart płatniczych debetowych, kredytowych oraz przedpłaconych MasterCard lub innych organizacji płatniczych oraz adresu dostawy. Wystarczy jednorazowe wprowadzenie danych.

Wyjaśnienie chwytu kryje się właściwie w ostatnim zdaniu. Dlaczego? Bo jest to lekarstwo na zjawisko, które dręczy firmy, zwłaszcza prowadzące sprzedaż w sklepach internetowych: co zrobić, aby klienci nie porzucali koszyków z zakupami i aby zawsze finalizowali transakcje. Badania wykazały, że w przypadku jakiegokolwiek problemu z dokonaniem płatności trzy czwarte Brytyjczyków rezygnuje z zakupów. W Polsce jest podobnie. I właśnie QR kod pozwala na zautomatyzowanie znacznej części procesu nie tylko płatności, ale całego zakupu. Automat po prostu nie robi błędów, które popełniają ludzie wypełniając mozolnie kolejne rubryki formularzy, a na koniec zatwierdzając jeszcze wszystko hasłem. QR kod to automatyzacja i eliminowanie błędów, na których tracą sprzedawcy. Z drugiej strony QR kod to doskonałe narzędzie do realizowania płatności na przykład z faktur za media (prąd, gaz itd.).

QR kod w banku

Banki i firmy pożyczkowe w Polsce udostępniają już swoim klientom aplikacje potrzebne do skanowania kodów QR i jeżeli taki kod (np. do faktury) zawiera numer konta do wpłaty i wszystkie inne informacje potrzebne do wykonania przelewu, to można z tego udogodnienia skorzystać, ale jest to tylko zwykła automatyzacja części procesu. Technologia pozwala na zakodowanie w ten sposób również wiadomości tekstowej (SMS) i ta właściwość jest również wykorzystywana marketingowo.

Wszystko to oczywiście przyspiesza cały proces co najbardziej wpłynęło na udzielanie szybkich chwilówek a najczęściej na pożyczki dla zadłużonych, ale ważniejsze jest, że korzystając z QR kodów można uniknąć błędów powstających z powodu zwykłych pomyłek i niedokładności. QR kody są wykorzystywane nie tylko w transakcjach online, ale również tych offline. O takich klientów zabiega m.in. PayPal przygotowujący taką usługę dla użytkowników telefonów komórkowych.

Rynek mobilny

Mobilny rynek jest ważny nie tylko dla handlu, ale również dla sektora finansowego obsługującego płatności. Czy QR kody mogą stać się standardem płatności mobilnych? Jak wspomniałem jest to tylko automatyzacja części procesu, a więc nie będzie to żaden standard, chociaż zajmie swoje miejsce w całym systemie mobilnych płatności. Zaletą QR kodu jest szybkość przekazywania informacji, jakie zawiera; zależy to już tylko od tego, jak szybko uzyskamy ostrość obrazu pozwalającą na odkodowanie informacji. Teoretycznie wystarczy już tylko potwierdzić operację i… koniec.

Praktyka wygląda prawie tak samo. Prawie, co czyni sporą różnicę… QR kody mogą być aktywne lub pasywne, to znaczy, że kod może być wyświetlany przez kupującego albo przez sprzedającego. Kod wyświetlany przez kupującego odczytuje sprzedawca i odwrotnie – kod sprzedawcy czyta kupujący, ale to nie wszystko…

Kod dynamiczny i stały

Dynamiczny QR kod jest tworzony przed samą transakcją i dotyczy transakcji. Natomiast QR kod stały dotyczy produktu, sprzedającego lub kupującego. QR kod zawiera tylko informacje potrzebne do przeprowadzenia transakcji w określonym systemie płatności. Stałe QR kody będą wymagały każdorazowej zmiany na przykład przy zmianie ceny, promocjach itp. Sprzedawca może przerzucić część z tych obowiązków na klienta, ale wtedy zainteresowanie takimi zakupami spadnie. Jakiekolwiek obciążanie klienta dodatkowymi czynnościami prawie natychmiast powoduje rezygnację z zakupu, nie wspominając o tym, że traci się atut szybkości, czyli podstawowy argument motywujący, jakiego używają handlowcy. Mało tego, jeżeli wprowadzanie różnych danych sprzedawca przerzuci na klienta, to traci pewność, że będą to dane prawdziwe…

Tych wad nie ma dynamiczny QR kod, tyle tylko, że jest to już „wyższa szkoła jazdy”. Potrzebne są odpowiednie kasy i POS-y, a to już jest inwestycja, przed którą każdy sklep się broni.

Dotychczasowa infrastruktura do akceptacji nie wystarczy.

To jednak nie wszystko, bo nie jest bez znaczenia to, kto generuje QR kod. O ile przy transakcjach internetowych problemu nie ma, to w przypadku transakcji w kanałach naziemnych (kasa fiskalna, POS) powstaje problem. Jeżeli kod będzie generował kupujący, to jaki sprzedawca weźmie na siebie ryzyko, że wpisana przez kupującego kwota nie jest taka, jak być powinna, że statyczny kod nie został sfałszowany i ciągle jeszcze należy do sprzedającego? Dlatego nie należy spodziewać się, że QR kody wejdą do płatności mobilnych tak mocno, że wyprą karty płatnicze.

QR kody będą miały swoje miejsce w płatnościach mobilnych, które są kolejnym wyzwaniem nie tylko technologicznym, ale również mentalnym dla sprzedających. Dla kupujących nadal wyzwaniem jest przekonanie się do płacenia telefonem komórkowym zamiast użycia gotówki czy też karty płatniczej. Nie ma przeciwwskazań, by QR kod stał się standardem informacyjnym w transakcjach internetowych: jest wystarczająco pojemny na dane, a posługiwanie się nim nie prowadzi do przekłamań. Wprowadzenie takiego standardu pozwoliłoby też na lepszą współpracę banków. W przypadku POS-ów QR kody wymagają zmian w infrastrukturze i dlatego wprowadzenie ich nie będzie łatwe. Podobnie sprawa się ma z bankomatami. Trudno więc mówić o standardzie płatniczym.

Usługi finansowe

Wszystko to oczywiście nie przesądza o losach QR kodu, bo np. z usługi Foto Wpłata Play korzysta operatortelekomunikacyjny współpracujący w tym zakresie z takimi bankami, jak BNP Paribas, Citi Handlowy, Getin Bank, Millennium, Pekao SA, dysponującymi aplikacjami mobilnymi na telefony komórkowe z systemem Android i iOS.

Kod ten jest dwuwymiarową graficzną matrycą wynalezioną przez Japończyków 20 lat temu. QR kod w swoim rozszerzonym modelu pozwala zakodować nawet 7089 znaków numerycznych (do 4296 znaków alfanumerycznych). Banki w Polsce obsługujące płatności QR kodem: Alior Bank, BNP Paribas, BZWBK, EuroBank, Getin Bank, Meritum Bank, Millennium, Pekao SA, Plus Bank.

Z QR kodów korzysta też wielu pośredników finansowych, w tym większość firm udzielających szybkie chwilówki przez internet (lista), ale i w tym przypadku zeskanowany obrazek jest tylko zbiorem informacji potrzebnych do przeprowadzenia transakcji, którą następnie trzeba zatwierdzić. Jest to możliwe dlatego, że wcześniej wszystkie zawarte w QR kodzie dane uwierzytelniamy u pośrednika dokonując rejestracji i wyrażając zgodę na przetwarzanie różnych danych, w tym osobowych. Poziom bezpieczeństwa jest tu zależny przede wszystkim od zaufania do administratora danych. Możliwość wykorzystania QR kodów w płatnościach daje swoim klientom między innymi PeoPay. Ta funkcja jest tam dostępna na smartfonach z systemem operacyjnym Android w wersji 4.4 (KitKat) i wyższej oraz funkcją NFC.

Należy się spodziewać, że wkrótce również banki wprowadzą QR kody do swoich procesów transakcyjnych, ale to będzie już tylko automatyzacja ich pewnej części.