Home Zdrowie Jakie jest optymalne ułożenie płodu w macicy? Poznaj możliwe warianty!

Jakie jest optymalne ułożenie płodu w macicy? Poznaj możliwe warianty!

ciaza

Większość dzieci przed porodem przybiera (prawidłowe) położenie podłużne główkowe (z przodującą główką). Fizjologiczne ułożenie płodu w jamie macicy to ułożenie przygięciowe: z przygięciem kręgosłupa szyjnego, a także wszystkich stawów rączek i nóżek, które dokładnie przylegają do klatki piersiowej i brzuszka dziecka. W takim ułożeniu płód przyjmuje kształt jajowaty (owoidalny) – optymalny z punktu widzenia mechanizmu porodu. (1)

Na czym polega mechanizm porodowy?

Większość porodów przebiega w ustawieniu prawidłowym, tj. potylicowym przednim – przy przodującej główce płodu potylica znajduje się dokładnie z przodu, a twarz dziecka zwrócona jest w stronę kręgosłupa matki. (1)

Mechanizm porodowy obejmuje serię zwrotów wykonywanych przez płód w ramach dostosowywania się do warunków przestrzennych panujących w kanale rodnym. (2)

Najistotniejszą rolę w mechanizmie porodowym odgrywa główka dziecka (94 proc. porodów przebiega w położeniu potylicowym przednim). Z punktu widzenia ewentualnych powikłań znaczenie ma również sposób rodzenia się barków (a w przypadku porodów miednicowych – pośladków). (1,2)

Kiedy rozpoczyna się czynność skurczowa macicy, na ogół rączki i nóżki dziecka przylegają ściśle do tułowia, a główka obniża się do wchodu miednicy. By jak najłatwiej pokonać kanał rodny, główka wstawia się do wchodu tak, że szew strzałkowy znajduje się w równej odległości między spojeniem łonowym a promontorium, czyli wzgórkiem kości krzyżowej. Ten typ wstawiania się główki określa się jako osiowy lub synklityczny. (1,2)

Zwroty główki płodu w czasie porodu

Podczas przechodzenia przez kanał rodny główka płodu dokonuje wielu zwrotów. Pierwszy z nich polega na przyginaniu się główki od chwili zetknięcia się płaszczyzny bródkowo-podpotylicznej z wchodem miednicy. W czasie porodu stopień przygięcia nasila się; o dokonanym przygięciu mówić można, gdy bródka styka się z klatką piersiową. Wówczas punktem prowadzącym (najniższym w osi kanału rodnego) jest okolica ciemiączka tylnego. (1,2)

Drugi zwrot główki, tzw. rotacja, dokonuje się, gdy główka przechodzi przez kanał rodny (ześlizguje się po rynnie mięśniowej), a szew strzałkowy rotuje z wymiaru poprzecznego (poprzez jeden z wymiarów skośnych) do wymiaru prostego miednicy. W efekcie tyłogłowie zwraca się ku spojeniu łonowemu. (1,2)

O trzecim zwrocie, czyli odgięciu główki, mówić można, gdy główka płodu wyrzyna się przez szparę sromową. W momencie oparcia okolicy podpotylicznej o łuk łonowy dokonuje się odgięcie główki. Za pomocą odgięcia rodzą się kolejno: wierzchołek główki, czoło, twarz i bródka płodu. (1,2)

Za czwarty zwrot główki odpowiadają barki płodu – obręcz międzybarkowa wstawia się w poprzeczny wymiar miednicy. Przechodząc z próżni barki rotują do wymiaru prostego miednicy. W konsekwencji główka po urodzeniu wykonuje stosunkowo ostry zwrot – twarz płodu zwraca się w kierunku jednego z ud matki. Następnie spod spojenia łonowego wyłania się bark przedni, na zewnątrz wytacza się bark tylny. Kolejno rodzą się dalsze części płodu: rączki, tułów, miednica i nóżki. (1,2)

Przeczytaj więcej o ciąży i porodzie na adamed.expert

Źródła:

1. Troszyński M. Położnictwo – ćwiczenia. Podręcznik dla studentów medycyny. Wydawnictwo Lekarskie PZWL Warszawa 2009; s: 122-124, 133-137

2. Bręborowicz G. H. (red.) Położnictwo i ginekologia. T I. Wydawnictwo Lekarskie PZWL Warszawa 2008; s: 349-351