Home Zdrowie Czy oczyszczacz powietrza jest zdrowy?

Czy oczyszczacz powietrza jest zdrowy?

Żyjemy w czasach, gdy nieustannie porusza się temat prawidłowego odżywiania i znaczenia aktywności fizycznej w profilaktyce zdrowotnej. Rzadziej natomiast mówi się o tym, że zdrowie człowieka uzależnione jest również od jakości powietrza, którym oddycha. Tymczasem urządzenia eliminujące obecne w nim zanieczyszczenia mogą mieć zbawienny wpływ na zdrowie.

Jak co roku w okresie grzewczym temat smogu staje się bardzo popularny. Dzieje się tak dlatego, że Polska na tle innych krajów Unii Europejskiej, ale i innych państw świata, ma bardzo zanieczyszczone powietrze. Główną przyczyną zanieczyszczeń jest tzw. niska emisja, czyli ogrzewanie domów i mieszkań, które w naszym kraju odbywa się bardzo często fatalnej jakości paliwami stałymi a nawet śmieciami.
Doraźną pomoc w zwalczaniu skutków smogu oferują producenci oczyszczaczy powietrza, które można nabyć w kwocie 500 do 3000 zł. Czy taki wydatek ma sens i czy sam oczyszczacz powietrza jest zdrowy?

Oczyszczacz powietrza a zdrowie

Ochrona układu oddechowego

Wśród substancji tworzących smog znajdują się pyły zawieszone PM2,5 i PM10. Pierwsze z nich są złożone z cząsteczek o średnicy do 10 µm, natomiast drugie z nie większych niż 2,5 µm. Dla porównania warto wspomnieć, że przeciętna grubość ludzkiego włosa wynosi 60 µm. Dzięki mikroskopijnym rozmiarom pyły zawieszone bez problemu wnikają do dróg oddechowych i stają się przyczyną poważnych chorób.

Metaanalizy, którym przewodniczył N.T. Nhung, wskazały na związek pomiędzy poziomem pyłu PM10 w powietrzu a ilością pacjentów hospitalizowanych z powodu zapalenia płuc. Liczne badania potwierdzają też, że pyły, tak samo jak obecne w smogu wielopierścieniowe węglowodory aromatyczne, tlenki azotu i ozon zwiększają częstotliwość występowania raka płuc, astmy i przewlekłej obturacyjnej choroby płuc. Wszystkie te zanieczyszczenia można wyeliminować dzięki urządzeniom z filtrami węglowymi i HEPA, w które wyposażone są niemal wszystkie modele, zajmujące czołowe miejsca w rankingu oczyszczaczy powietrza ranking-oczyszczaczy.pl.

Profilaktyka chorób sercowo-naczyniowych

O tym, że toksyny obecne w powietrzu oddziałują na pracę układu sercowo-naczyniowego, świadczą dane zaprezentowane w 2016 r. przez Polskie Towarzystwo Kardiologiczne. W aglomeracji śląskiej w trakcie obowiązywania alarmu smogowego liczba zawałów zwiększyła się o 12%, zaś udarów niedokrwiennych mózgu o 16%. Choć takie schorzenia kojarzone są zazwyczaj z osobami starszymi, to specjaliści nie mają wątpliwości co do tego, smog uszkadza układ krążenia również u ludzi młodszych. Tematem tym zainteresowali się studenci Uniwersytetu Jagiellońskiego, którzy pod kierownictwem prof. Tomasza J. Guzika przebadali grupę osób pomiędzy 16 a 22 rokiem życia. Wśród uczestników badania znaleźli się mieszkańcy Krakowa, czyli jednego z najbardziej zanieczyszczonych miast w Polsce, a także Lublina, w którym jakość powietrza jest dużo lepsza niż w stolicy Małopolski. W przypadku krakowian stwierdzono znaczne podwyższenie stężenia białka CRP, które świadczy o rozwoju stanu zapalnego w organizmie, sprzyjającemu rozwojowi chorób układu krążenia. Dalsze badania udowodniły, że na funkcjonowanie naczyń krwionośnych negatywnie wpływa wysoki poziom zanieczyszczeń, zwłaszcza pyłów PM2,5.

Prawidłowa praca układu nerwowego

Na liście problemów zdrowotnych, których można uniknąć, dbając o jakość powietrza w swoim domu, znajdują się także schorzenia układu nerwowego. Drobne cząsteczki zanieczyszczeń po przedostaniu się do krwioobiegu są bowiem transportowane wraz z krwią do wielu narządów wewnętrznych, w tym do mózgu. Specjaliści zajmujący się badaniem tego tematu udowodnili związek pomiędzy stanem powietrza a samopoczuciem psychicznym człowieka oraz produktywnością pracowników. Ponadto zanieczyszczenia obecne w powietrzu zwiększają prawdopodobieństwo wystąpienia choroby Alzheimera i demencji starczej. Na obszarach o wysokim stopniu zanieczyszczenia obecność białek charakterystycznych dla Alzheimera – podwyższających ryzyko wystąpienia choroby w późniejszym wieku – wykryto nawet w mózgach części dzieci. W Public Health Ontario na podstawie wieloletnich analiz ustalono natomiast, że osoby zamieszkałe w pobliżu ruchliwych ulic są narażone na demencję starczą o 7-10% bardziej niż ludzie, którzy nie mają stałej styczności z zanieczyszczeniami komunikacyjnymi.

Niższe ryzyko bezpłodności

Toksyny obecne w powietrzu mają negatywny wpływ na płodność zarówno kobiet, jak i mężczyzn. Z danych opublikowanych przez magazyn „Environmental Pollution” wynika, że wśród mężczyzn żyjących w dużych miastach znacznie częściej dochodzi do spadku jakości plemników niż w przypadku panów, którzy zamieszkują obszary wiejskie. Szczególnie widoczne jest to w Szanghaju – najludniejszym mieście Chin – gdzie po przebadaniu licznych próbek spermy okazało się, że tylko 1/3 spełnia standardowe normy WHO. Naukowcy skupiający się na badaniach płodności kobiecej ogłosili natomiast, że panie zamieszkujące w miejscach skażonych spalinami samochodowymi są o 11% bardziej narażone na niepłodność niż kobiety, które żyją w miejscach o czystszym powietrzu. Odkrycia te sprawiły, że coraz więcej ginekologów zaleca parom planującym potomstwo zwrócenie uwagi na jakość powietrza, którym oddychają.

Bezpieczeństwo dzieci i osób starszych

Smog zagraża zdrowiu i życiu każdego człowieka, ale można wskazać pewne grupy, które są najbardziej podatne na zabójcze działanie zanieczyszczeń. Zła jakość powietrza jest szczególnie niebezpieczna dla dzieci, seniorów i kobiet ciężarnych. W przypadku najmłodszych przyczynami zwiększonej podatności na wpływ smogu są niepełne wykształcenie układu odpornościowego, mniejsza objętość płuc oraz sposób oddychania.

oczyszczacz-powietrza-w-domu

Badania przeprowadzone w ramach projektu European Study of Cohorts for Air Pollution Effects wskazały na pogorszenie parametrów oddechowych u dzieci pomiędzy 6 a 8 rokiem życia, zamieszkałych w miejscach o złej jakości powietrza. Negatywne oddziaływanie smogu na dzieci rozpoczyna się już w okresie prenatalnym. U kobiet ciężarnych kontakt z zanieczyszczonym powietrzem może być powodem niskiej masy urodzeniowej dziecka, a nawet poronienia. Według obserwacji prowadzonych w Krakowie skutki narażenia przyszłych matek na kontakt z zanieczyszczonym powietrzem widoczne są także po latach, ponieważ urodzone przez nie dzieci mają niższy iloraz inteligencji i częściej zapadają na niektóre choroby, m.in. astmę.

U ludzi starszych zwiększone zagrożenie ma związek zarówno ze słabszą pracą układu odpornościowego, jaki i z występowaniem schorzeń, które czynią seniorów bardziej podatnymi na zawały, udary oraz inne komplikacje zdrowotne, jakim sprzyja obecność zanieczyszczeń. Oznacza to, że dzieci, osoby starsze i chore oraz kobiety ciężarne powinny mieć zapewnioną jak najlepszą jakość powietrza, aby uniknąć dramatycznych konsekwencji kontaktu ze smogiem.

Na co zwrócić uwagę kupując oczyszczacz powietrza?

Filtr HEPA i filtr węglowy

Oczyszczacze powietrza opierają się przede wszystkim na filtrach, przez które przepychane jest powietrze. Filtry wyłapują lub eliminują zanieczyszczenia i z czasem się zużywają. Użytkując trzeba zapewnić ich regularną wymianę, która w zależności od modelu urządzenia oraz jakości powietrza w naszej okolicy może być konieczna od 3 do 24 miesięcy. W polskich warunkach zanieczyszczenia powietrza należy postawić na oczyszczacz z filtrem HEPA oraz filtrem węglowym. Czasami są one połączone w jeden zintegrowany filtr. Oba rozwiązania są dobre. Nie ma większego znaczenia jakiej klasy HEPA jest filtr, bo oczyszczane powietrze przechodzi przez urządzenie cyklicznie, więc różnice między 95% a 99,97% skutecznością zacierają się dość szybko.

oczyszczacze-powietrza-klarta-forste-—-kopia-1

Więcej o filtrach HEPA i węglowych stosowanych w oczyszczaczach powietrza: http://ranking-oczyszczaczy.pl/poradnik-czystego-powietrza/klasyfikacja-filtrow-hepa-oczyszczaczach-powietrza/

Wydajność oczyszczania

Najczęstszym parametrem określającym skuteczność oczyszczającą w oczyszczaczach jest CADR, który mówi ile metrów sześciennych powietrza zostaje oczyszczonych w jednej godzinie. Na rynku można spotkać urządzenia posiadające CADR o wartości od 100 do nawet 1000 m3/h. Te popularne modele mają od 200 do 500, gdzie do pokoju o powierzchni 20 m2 wystarczy już urządzenie posiadające CADR = 200 m3/h.
Z wydajnością oczyszczania związany jest hałas, które emituje urządzenie. I tak zazwyczaj największe możliwości oczyszczania urządzenie osiąga emitując wysokie natężenie hałasu, które sięga głośnościom cichych odkurzaczy. Używając je na wolniejszym trybie pracy wirnika osiąga się mniejszą wydajność. Dlatego zaleca się kupować urządzenia o większej mocy i używać je na niższych trybach.

Do pomieszczeń do 30 metrów kwadratowych ciekawym wyborem w przystępnej cenie są oczyszczacze marki Klarta, które charakteryzują się CADR = 277 m3/h i posiadają filtr HEPA oraz węglowy. Dodatkowo urządzenie posiada system jonizacji powietrza.