Home Zdrowie Co może oznaczać zbyt niski poziom prolaktyny? Czym grozi?

Co może oznaczać zbyt niski poziom prolaktyny? Czym grozi?

karmienie-piersia-prolaktyna

Gospodarka hormonalna człowieka to bardzo skomplikowany mechanizm, w którym stężenie jednych substancji reguluje poziom innych. Jednym z takich ważnych hormonów jest prolaktyna, kojarzona często z okresem ciąży, a następnie laktacją po porodzie.

Wiele można przeczytać o przyczynach i skutkach nadmiaru tego hormonu, a więc hiperprolaktynemii, gdyż jest to sytuacja dość częsta. Znacznie rzadszym stanem jest natomiast niedobór prolaktyny, który jednak także może się zdarzyć i wówczas warto wiedzieć, czym to grozi.

Prolaktyna
Prolaktyna jest hormonem peptydowym wydzielanym głównie przez przysadkę mózgową, ale także m.in. przez komórki układu odpornościowego, czy łożysko w czasie ciąży. Swoją budową przypomina hormon wzrostu i choć nie wpływa na wzrost ani masę mięśniową w okresie postnatalnym, to jest istotnym czynnikiem stymulującym wzrost płodu oraz rozwój gruczołów sutkowych w czasie ciąży i karmienia piersią. Głównym czynnikiem wpływającym na wzrost wydzielania tego hormonu są estrogeny i prolaktoliberyna, natomiast silnym czynnikiem hamującym jego produkcję jest dopamina, nazywana także prolaktostatyną.

Nieprawidłowy poziom prolaktyny
Normy stężenia prolaktyny u człowieka są inne dla kobiet, a inne dla mężczyzn. Dodatkowo w zależności od metody oznaczania, w różnych laboratoriach podawane są na wyniku badania różne jednostki, dlatego dobrym zwyczajem jest, że pracownie analityczne przy zmierzonej wartości, na wydruku umieszczają też właściwy dla niej zakres normy. W interpretacji wyniku trzeba brać pod uwagę dobową zmienność stężenia tego hormonu we krwi (najwyższe jest wcześnie rano), a u kobiet także fazę cyklu miesiączkowego, gdyż, jak wspomniano, estrogeny powodują wzrost wydzielania prolaktyny. Co więcej, sytuacje stresowe, obfity posiłek, zmęczenie, czy stosunek seksualny mogą podwyższać stężenie prolaktyny w surowicy.

Przyczyny niskiego poziomu prolaktyny
Zbyt niska wartość poziomu prolaktyny może mieć różne przyczyny: od chorób genetycznych, przez schorzenia przysadki mózgowej (urazy, niedokrwienie, nowotwory), po wpływ leków, w tym przede wszystkim leków zwiększających stężenie dopaminy, stosowanych w chorobie Parkinsona, czy w leczeniu hiperprolaktynemii. Ponadto niektóre leki na nadciśnienie tętnicze, glikokortykosteroidy, a także stosowanie witaminy B6, mogą obniżać stężenie prolaktyny we krwi. Inną przyczyną niskiego poziomu prolaktyny jest opisywany w medycynie tzw. zespół Sheehana, czyli poporodowa martwica przysadki mózgowej w przebiegu masywnego krwawienia po porodzie, z następową niewydolnością tego narządu.

Czym grozi niedobór prolaktyny?
Prolaktyna pełni w organizmie szereg różnych funkcji, z których najłatwiej dostrzegalną jest pobudzanie rozrostu gruczołów piersiowych w czasie ciąży i okresu laktacji oraz stymulowanie produkcji mleka. To właśnie tej pro-laktacyjnej funkcji, prolaktyna zawdzięcza swoją nazwę. Przy jej niedoborze, po porodzie brak jest charakterystycznego nawału pokarmu, a ilość produkowanego przez organizm kobiety mleka nie wystarcza do karmienia piersią. Drugą ważną rolą prolaktyny jest podtrzymywanie ciałka żółtego produkującego progesteron w pierwszym okresie ciąży. Przy niedoborach prolaktyny mogą wystąpić problemy z utrzymaniem ciąży i może dochodzić do poronień już na wczesnym jej etapie. Ponadto, zarówno nadmiar, jak i niedobór tego hormonu może obniżać płodność i powodować problemy z samym zajściem w ciążę. Funkcja prolaktyny u mężczyzn nie jest natomiast jeszcze wystarczająco dobrze poznana, ale wiadomo, że u obu płci, hormon ten odpowiada za odczuwanie satysfakcji seksualnej, zatem przy niedoborze prolaktyny mogą wystąpić z tym problemy. Opisano ponadto mnóstwo słabiej wyrażonych funkcji, jakie pełni w organizmie prolaktyna, a wśród nich m.in. funkcje metaboliczne, immunologiczne, czy regulujące ilość płynów w organizmie. Z racji jednak, że za kontrolę tych procesów odpowiada równocześnie wiele innych czynników, przy niedoborze prolaktyny zmiany w tym zakresie często są niezauważalne.

Jak się okazuje, nie tylko nadmiar, ale także niedobór prolaktyny może wywoływać negatywne następstwa w organizmie. Zbyt niskiego stężenia tego hormonu nie leczy się jednak jego podażą pod postacią tabletek, ale szuka się i eliminuje przyczynę takiego stanu, która zazwyczaj jest odwracalna. Jeśli podejrzewamy, że możemy mieć problem z niedoborem prolaktyny, watro oznaczyć jej poziom we krwi.